คุณเจอจุดหมายบนแผนที่แล้ว แต่พอเงยหน้าจากจอจะรู้ได้อย่างไรว่าต้องหันไปทางไหน พิกัดบอกว่าจุดเริ่มต้นกับจุดหมายอยู่ที่ไหน มุมทิศบอกว่าต้องหันไปทางไหนเมื่อยืนอยู่ที่จุดเริ่มต้น ส่วนเข็มทิศบอกว่าอุปกรณ์ของคุณกำลังชี้ไปทางไหน
OnlineCompass เป็นอีกเว็บไซต์ของเราสำหรับการหาทิศทาง มีเครื่องมือสามอย่างให้ลองอ่านค่าทีละขั้น คุณสามารถคำนวณตามตัวอย่างบนคอมพิวเตอร์ แล้วใช้มือถือที่มีเซ็นเซอร์เข็มทิศรองรับเพื่อเช็กทิศที่หันอยู่ ตัวอย่างเริ่มจากใจกลางลอนดอนและมีจุดหมายที่กะอ์บะฮ์ในนครมักกะฮ์ คุณจึงเทียบผลกับมุมทิศกิบลัตที่ QiblaFind เผยแพร่ไว้ได้
1. แปลงพิกัดของหมุดทั้งสองเป็นองศาทศนิยม
คัดลอกละติจูดและลองจิจูดของจุดเริ่มต้นกับจุดหมาย เวลานำไปใช้จริง ให้ปักหมุดตรงตำแหน่งที่ต้องการไป ชื่อสถานีบนแผนที่อาจอยู่กลางอาคาร แต่ทางเข้าที่คุณต้องการอาจอยู่คนละด้าน ป้อนละติจูดและลองจิจูดให้ถูกช่อง แล้วตรวจเครื่องหมาย ค่าละติจูดใต้และลองจิจูดตะวันตกเป็นค่าลบเมื่อเขียนเป็นองศาทศนิยม
ในตัวอย่างลอนดอน ให้ป้อน 51° 30′ 25.92″ N, 0° 7′ 39.36″ W ในแบบฟอร์มแปลงองศา ลิปดา และพิลิปดา (DMS) เป็นองศาทศนิยม ผลที่ได้คือ 51.507200°, −0.127600° เครื่องหมายลบบอกว่าตำแหน่งอยู่ทางตะวันตกของเส้นเมริเดียนแรก เครื่องมือพิกัด GPS และตัวแปลง DMS ของ OnlineCompass (ภาษาอังกฤษ)
ถ้าจะเริ่มจากจุดที่คุณยืนอยู่ ให้กด Use my location ในหน้าพิกัด แล้วดูค่าความแม่นยำที่รายงาน หน้าจออาจแสดงทศนิยมหกตำแหน่งแม้ตำแหน่งที่อุปกรณ์ประเมินจะคลาดเคลื่อนในรัศมีหลายสิบเมตร ความคลาดเคลื่อนเท่านี้มีผลเมื่อกำลังหาทางเข้าที่อยู่ใกล้กัน หากวางแผนเดินทางล่วงหน้า ให้ใช้พิกัดของหมุดบนแผนที่แทน คุณป้อนพิกัดเองได้โดยไม่ต้องอนุญาตให้เข้าถึงตำแหน่ง
2. คำนวณมุมทิศที่จุดเริ่มต้น
ป้อน 51.507200, -0.127600 เป็นจุดเริ่มต้น และ 21.4225, 39.8262 เป็นจุดหมาย ทั้งสองคู่คือพิกัดอ้างอิงของลอนดอนบน QiblaFind และตำแหน่งกะอ์บะฮ์ จากนั้นกด Calculate bearing ใน เครื่องคำนวณมุมทิศและระยะทางของ OnlineCompass (ภาษาอังกฤษ)
เครื่องมือแสดง 119.0° จากทิศเหนือจริง และระยะทางประมาณ 4,793.8 กม. ตามส่วนโค้งที่สั้นกว่าของวงกลมใหญ่บนแบบจำลองโลกทรงกลม มุมทิศเพิ่มตามเข็มนาฬิกา ทิศเหนือคือ 0° ทิศตะวันออกคือ 90° และทิศใต้คือ 180° มุม 119° จึงอยู่ระหว่างทิศตะวันออกกับทิศตะวันออกเฉียงใต้ ที่จุดอ้างอิงในลอนดอน ให้นึกภาพว่าหันหน้าไปทางตะวันออกแล้วหมุนไปทางใต้ประมาณ 29°
ตัวเลขนี้บอกทิศของส่วนโค้งตรงจุดที่ออกจากลอนดอน ระหว่างทางทิศอาจเปลี่ยนได้ สำหรับจุดสังเกตที่อยู่ใกล้ ๆ การคำนวณเดียวกันช่วยบอกว่าควรมองไปทางไหน ถ้ามีแม่น้ำหรืออาคารคั่นอยู่ ให้ใช้แผนที่ดูสะพาน ทางเข้า หรือทางเดิน เหตุใดทิศกิบลัตจึงอิงเส้นทางวงกลมใหญ่
3. เช็กว่าเข็มทิศกับมุมทิศใช้ทิศเหนืออ้างอิงเดียวกัน
เปิดหน้าเข็มทิศบนมือถือแล้วเริ่มใช้เข็มทิศของอุปกรณ์ หากเบราว์เซอร์ขอสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลการเคลื่อนไหวหรือการวางตัวของอุปกรณ์ ให้กดอนุญาต ถือมือถือให้เกือบราบโดยให้ขอบด้านบนชี้ไปข้างหน้า แล้วดู ค่าอ้างอิงทิศเหนือ ควบคู่กับตัวเลข ค่านี้บอกวิธีเทียบมุมที่อ่านได้กับเป้าหมาย 119° เข็มทิศออนไลน์ของ OnlineCompass ภาษาไทย
- ทิศเหนือจริง เทียบค่ากับ 119° ได้โดยตรง ถ้าอ่านได้ 125° จากทิศเหนือจริง ให้หมุนไปทางซ้ายประมาณ 6° เมื่อค่านิ่งแล้วให้มองหาจุดสังเกตหรือแนวเส้นตรงข้างหน้า จะได้หันไปทางเดิมเมื่อวางมือถือ
- ทิศเหนือแม่เหล็ก มุมที่คำนวณไว้ใช้ทิศเหนือทางภูมิศาสตร์ เลือก ทิศเหนือจริง แล้วกำหนดตำแหน่งใน OnlineCompass เพื่อประมาณค่าปรับแก้สำหรับอุปกรณ์ที่รายงานทิศแม่เหล็กชัดเจน หากใช้เข็มทิศแม่เหล็กแยกต่างหาก ให้ใช้ค่าความเบี่ยงเบนแม่เหล็กล่าสุดของบริเวณที่ยืนอยู่
- ค่าทิศสัมบูรณ์ที่ไม่ระบุทิศเหนืออ้างอิง เบราว์เซอร์ส่งค่าทิศมาแล้ว แต่เครื่องมือยืนยันไม่ได้ว่าอิงทิศเหนือแบบใด ให้เทียบกับทิศที่ทราบอยู่แล้วหรือใช้เข็มทิศที่ระบุทิศเหนืออ้างอิงก่อนเทียบตัวเลข
- การหมุนสัมพัทธ์ มุมที่ตั้งเอง หรือไม่มีค่าทิศ คุณดูการเปลี่ยนแปลงของมุมสัมพัทธ์หรือปรับมุมเองเพื่อดูมาตราส่วนบนหน้าปัดได้ ถ้าต้องหาทิศเหนือ ให้ใช้จุดสังเกตที่รู้ทิศหรือเข็มทิศอีกเครื่อง
OnlineCompass ใช้แบบจำลองสนามแม่เหล็กโลก (World Magnetic Model) เพื่อประมาณความเบี่ยงเบนแม่เหล็กเฉพาะเมื่อเซ็นเซอร์ระบุชัดเจนว่าอ่านค่าทิศแม่เหล็ก การปรับแก้นี้ชดเชยความต่างระหว่างทิศเหนือแม่เหล็กกับทิศเหนือทางภูมิศาสตร์ ถ้าค่ากระโดดไปมาใกล้ราวเหล็ก ให้ถอยออกมาแล้วอ่านใหม่ แบบจำลองไม่ได้คำนึงถึงสนามรบกวนจากสิ่งของใกล้ตัว วิธีอ่านค่าและทิศอ้างอิงของ OnlineCompass (ภาษาอังกฤษ)
แปลงมุมทิศจริงเป็นมุมสำหรับเข็มทิศแม่เหล็กด้วยตัวเอง
ความเบี่ยงเบนแม่เหล็กคือมุมระหว่างทิศเหนือจริงกับทิศเหนือแม่เหล็ก ตามหลักของ NOAA ค่าเบี่ยงไปทางตะวันออกเป็นบวก ส่วนค่าเบี่ยงไปทางตะวันตกเป็นลบ เมื่อต้องการแปลงมุมทิศจริงเป็นมุมทิศแม่เหล็ก ให้ลบค่าความเบี่ยงเบนพร้อมเครื่องหมาย ถ้าจะแปลงกลับ ให้บวกค่านั้น หากผลติดลบให้บวก 360° และหากผลเท่ากับหรือมากกว่า 360° ให้ลบ 360°
ลองใช้ 100° จากทิศเหนือจริง เป็นเป้าหมาย ถ้าความเบี่ยงเบนในพื้นที่คือ 8° ไปทางตะวันออก มุมทิศแม่เหล็กจะเท่ากับ 92° ถ้าเบี่ยง 8° ไปทางตะวันตก คำตอบคือ 108° เพราะต้องลบจำนวนลบ ตัวเลขเหล่านี้ใช้สำหรับฝึกคำนวณ ให้ใช้ค่าของสถานที่และวันที่จริง ถ้าเข็มทิศแสดงทิศเหนือจริงอยู่แล้ว ก็ข้ามขั้นตอนนี้ได้ คำอธิบายเรื่องความเบี่ยงเบนแม่เหล็กของ NOAA (ภาษาอังกฤษ)
ตรวจสอบผลทิศกิบลัต
หน้าเมืองลอนดอนของ QiblaFind ระบุ 118.99° สำหรับพิกัดอ้างอิงเดียวกัน OnlineCompass แสดง 119.0° เพราะปัดเศษเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง ตัวเลขทั้งสองคือมุมที่คำนวณจากจุดอ้างอิงในลอนดอน ส่วนการอ่านทิศที่มือถือกำลังชี้ยังขึ้นอยู่กับเซ็นเซอร์และสนามรบกวน ทิศกิบลัตในลอนดอน (ภาษาอังกฤษ)
เมื่อต้องหาทิศสำหรับละหมาด ให้ใช้ตำแหน่งปัจจุบันหรือเลือกเมืองของคุณในเครื่องมือหาทิศกิบลัต QiblaFind มีพิกัดกะอ์บะฮ์อยู่แล้ว คุณจึงอ่านมุมทิศได้โดยไม่ต้องป้อนพิกัดจุดหมาย หากนำค่านี้ไปใช้กับเข็มทิศอีกเครื่อง ให้เปิดมุมทิศจริงค้างไว้และตรวจทิศเหนืออ้างอิงของเข็มทิศก่อนหมุนตัว เก็บตัวเลขของลอนดอนไว้ใช้กับตัวอย่างนี้เท่านั้น เครื่องมือหาทิศกิบลัตของ QiblaFind
เมื่อมุมทิศดูผิดปกติ
ทิศที่ได้เกือบตรงข้ามกับที่คาดไว้ ตรวจว่าหมุดไหนอยู่ในช่องจุดเริ่มต้น การสลับสองจุดจะคำนวณมุมเริ่มต้นจากอีกฝั่ง สำหรับเส้นทางวงกลมใหญ่ระยะไกล มุมไปกับมุมกลับไม่จำเป็นต้องต่างกัน 180° พอดี ถ้าป้อนตามลำดับแล้ว ให้ดูว่าเครื่องหมายลบของพิกัดตะวันตกหรือใต้หายไปหรือไม่ แล้วเทียบจุดเริ่มต้นที่บันทึกไว้กับตำแหน่งปัจจุบัน
มือถือกับเข็มทิศอีกเครื่องให้ค่าไม่ตรงกัน ตรวจทิศเหนืออ้างอิงของทั้งสองเครื่องก่อนเทียบตัวเลข ถ้าค่าเปลี่ยนเมื่อเดินออกห่างจากรถ คอมพิวเตอร์ หรือประตูเหล็ก ให้ลองอ่านใหม่ในที่โล่ง ถอดอุปกรณ์เสริมที่มีแม่เหล็กออกหากทำได้อย่างปลอดภัย หากค่านิ่งแต่ยังดูผิด ให้เทียบกับทิศที่ตรวจสอบจากแหล่งอื่นได้ คำแนะนำเรื่องความแม่นยำของเข็มทิศจาก Apple
อนุญาตให้เข้าถึงตำแหน่งแล้วแต่ยังไม่มีค่าทิศ สิทธิ์เข้าถึงตำแหน่งช่วยให้เบราว์เซอร์ประมาณพิกัด ส่วนค่าทิศแบบสดต้องใช้ข้อมูลการวางตัวจากเซ็นเซอร์และสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลการเคลื่อนไหวตามที่เบราว์เซอร์กำหนด คุณยังแปลงพิกัดและคำนวณมุมทิศบนคอมพิวเตอร์ แล้วนำตัวเลขไปเทียบกับเข็มทิศที่รู้ทิศเหนืออ้างอิงได้ วิธีแก้ปัญหาสิทธิ์ของ OnlineCompass (ภาษาอังกฤษ)
มุมแกว่งไปมาเมื่ออยู่ใกล้จุดหมาย ระยะระหว่างสองหมุดอาจใกล้เคียงกับความคลาดเคลื่อนของตำแหน่งที่เบราว์เซอร์ประเมิน หากกำลังมองหาทางเข้า ให้ดูผังถนนและป้ายในพื้นที่ สิ่งเหล่านี้อยู่ที่เดิมแม้จุดตำแหน่งบนจอจะเลื่อนไปมาอยู่คนละด้านของอาคาร